เริ่มจากพื้นที่ห้อง แต่ไม่จบที่พื้นที่ห้อง
หลักคร่าว ๆ ที่ใช้กันคือประเมินจากพื้นที่ห้องเป็นตารางเมตร ห้องนอนขนาดเล็กราว 12–15 ตารางเมตรมักเริ่มที่ประมาณ 9,000–12,000 BTU ห้องนอนใหญ่หรือห้องนั่งเล่นราว 16–22 ตารางเมตรอยู่ในช่วงประมาณ 12,000–18,000 BTU และพื้นที่โถงเปิดกว้างกว่านั้นต้องขึ้นไปที่ 18,000 BTU ขึ้นไป แต่ตัวเลขเหล่านี้ตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าห้องมีฝ้าเพดาน ไม่ได้โดนแดดจัด และมีคนใช้ไม่มาก ซึ่งบ้านจำนวนมากในขอนแก่นไม่ตรงกับเงื่อนไขนั้น
ปัจจัยของขอนแก่นที่ต้องเผื่อเพิ่ม
- หลังคาเมทัลชีทหรือสังกะสีที่ไม่มีฉนวน ความร้อนใต้หลังคาช่วงบ่ายสูงมาก ห้องใต้หลังคาแบบนี้ต้องเผื่อ BTU มากกว่าปกติ หรือแก้ที่ฉนวนหลังคาไปพร้อมกัน
- ห้องที่รับแดดบ่ายทางทิศตะวันตก ผนังและกระจกจะอมความร้อนไปถึงหัวค่ำ
- ตึกแถวและอาคารพาณิชย์ในเมือง ผนังติดกันสองด้าน ระบายความร้อนได้น้อย ชั้นบนสุดร้อนกว่าชั้นล่างอย่างชัดเจน
- ห้องเช่าและหอพักรอบมหาวิทยาลัย ห้องมักไม่ใหญ่แต่มีอุปกรณ์ไฟฟ้าและคนอยู่หนาแน่น ทั้งคอมพิวเตอร์ ตู้เย็น และการทำอาหารในห้อง ล้วนเพิ่มความร้อน
- ห้องครัวหรือห้องที่เปิดโล่งเชื่อมกับพื้นที่อื่น ต้องคิดพื้นที่รวม ไม่ใช่แค่ห้องที่ติดแอร์
ใหญ่เกินไปก็ไม่ดี
หลายคนคิดว่าเลือก BTU เยอะไว้ก่อนย่อมปลอดภัย แต่แอร์ที่ใหญ่เกินความจำเป็นจะทำให้ห้องเย็นเร็วแล้วตัดการทำงานทันที ทำให้ดึงความชื้นออกจากอากาศได้ไม่พอ ผลคือห้องเย็นแต่รู้สึกชื้นเหนียวตัว มีกลิ่นอับง่าย และคอมเพรสเซอร์ต้องตัดต่อบ่อยซึ่งไม่ดีต่ออายุการใช้งาน รวมทั้งราคาเครื่องและค่าติดตั้งที่สูงขึ้นโดยไม่ได้ประโยชน์เต็มที่ ในทางกลับกัน เครื่องที่เล็กเกินไปจะวิ่งเต็มกำลังแทบไม่หยุดในช่วงเดือนเมษายน กินไฟมากและเย็นไม่ถึงเป้า
อินเวอร์เตอร์เหมาะกับใคร
ถ้าเปิดแอร์ยาวหลายชั่วโมงต่อวัน เช่น ห้องนอนที่เปิดทั้งคืนตลอดหน้าร้อน หรือร้านค้าและสำนักงานที่เปิดต่อเนื่อง ระบบอินเวอร์เตอร์จะได้เปรียบเพราะปรับรอบการทำงานตามภาระความเย็น ทำให้อุณหภูมิสม่ำเสมอและใช้ไฟน้อยกว่าในระยะยาว ส่วนห้องที่เปิดใช้เป็นช่วงสั้น ๆ นาน ๆ ครั้ง ความคุ้มค่าจะลดลง อย่างไรก็ตามควรดูค่าประสิทธิภาพพลังงานบนฉลากประกอบด้วย ไม่ใช่ดูแค่คำว่าอินเวอร์เตอร์
ตำแหน่งติดตั้งสำคัญไม่น้อยกว่าขนาด
คอยล์เย็นควรอยู่ในตำแหน่งที่ลมกระจายทั่วห้อง ไม่จ่ายลมชนตู้หรือผนังกั้น และไม่เป่าลงหัวเตียงตรง ๆ ส่วนคอยล์ร้อนควรอยู่ในที่ที่ระบายอากาศได้ดี เลี่ยงการรับแดดบ่ายเต็มด้าน เว้นระยะจากผนังตามที่ผู้ผลิตกำหนด และอยู่สูงพ้นน้ำท่วมขังในหน้าฝน นอกจากนี้ระยะท่อระหว่างคอยล์เย็นกับคอยล์ร้อนที่ยาวเกินไปจะทำให้ประสิทธิภาพลดลง จึงควรวางแผนตำแหน่งทั้งสองจุดพร้อมกันตั้งแต่ก่อนติดตั้ง
สรุปวิธีตัดสินใจ
- วัดพื้นที่ห้องเป็นตารางเมตรให้แน่ชัดก่อน
- เผื่อเพิ่มตามทิศทางแดด ชนิดหลังคา ฝ้าเพดาน และจำนวนคนใช้งาน
- เลือกขนาดที่ใกล้เคียงค่าที่คำนวณได้ ไม่เผื่อเกินจนเกินความจำเป็น
- ให้ช่างดูหน้างานเพื่อประเมินตำแหน่งติดตั้ง แนวท่อ และระบบไฟก่อนสรุปรุ่น